ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

Λιστερίωση.

Είναι οξεία σηψαιμική νόσος που εκδηλώνεται με ξαφνικούς θανάτους χωρίς να δίνει πάντοτε συμπτώματα. Προσβάλει πολλά είδη πτηνών (καναρίνια, παπαγάλους, όρνιθες, χήνες, πάπιες, πέρδικες κ.α). Εμφανίζεται σε πτηνά κάθε ηλικίας, αν και τα νεαρά είναι πιο ευαίσθητα. Πιστεύεται ότι η λιστερίωση είναι για τα πτηνά μια αφανής λοίμωξη κατά την διάρκεια της οποίας το υπεύθυνο βακτήριο (Listeria monocytogenes) βρίσκεται στο ρινικό έκκριμα και στα περιττώματά τους. Κάτω από ειδικές συνθήκες η ενλόγω λοίμωξη εξελίσσεται σε σηψαιμική μορφή και έτσι προκύπει μια οξεία ή χρόνια νόσος. Η αποθήκη του μικροβίου είναι πιθανότατα το έδαφος. Εμφανίζεται παράλληλα ή μετά από άλλες νόσους, όπως την κοκκιδίωση, τη λοιμώδη κόρυζα, τις σαλμονελλώσεις, τις ελμινθώσεις κλπ. Τα ενήλικα πτηνά συχνά ψοφούν χωρίς την εμφάνιση σημαντικών κλινικών συμπτωμάτων. Τα νεαρά όμως παρουσιάζουν βραδεία απίσχναση πριν το θάνατο. Εμφανίζεται σε μερικά πτηνά στεψαυχενισμός και τρομώδεις κινήσεις των σκελετικών μυών λόγω της εγκεφαλίτιδας.
Η εργαστηριακή διάγνωση της νόσου επιτυγχάνεται, μετά από μικροβιολογική καλλιέργεια αίματος ή ήπατος ή σπλήνα ή μυοκαρδίου ή και εγκεφάλου ύποπτων πτηνών και στην συνέχεια με την απομόνωση και την ταυτοποίηση του υπεύθυνου βακτηρίου.
Για την θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου χρησιμοποιούνται αντιβιοτικά σε μεγάλες δόσεις. Οι τετρακυκλίνες και ιδίως η χλωροτετρακυκλίνη αποτελούν τα αντιβιοτικά εκλογής. Η χορήγηση τους γίνεται για 7 με 10 ημέρες. Συνιστάται επανάληψη της χορήγησης μετά την πάροδο μιας εβδομάδας και στη συνέχεια η χορήγηση βιταμινών για 7 με 10 ημέρες.

Ασπεργίλωση

Η Ασπεργίλωση είναι η νόσος των αναπνευστικών οδών, προκαλούμενη από μύκητες της μούχλας, που ανπτύσσοναται σε σαπισμένες τροφές, μουχλιασμένα κόπρανα, υγρές γωνιές του κλουβιού –ιδιαίτερα γύρω από τη μπανιέρα- και προσλαμβάνονται από το πουλί. Πουλιά εξουθενωμένα από ασθένειες, αναπαραγωγή και πτερόρροια, νοσούν ευκολότερα από ό,τι τα υγιή κι ανθεκτικά. Τα νεαρά είναι πιο ευάλωτα, αφού δεν έχουν αναπτύξει πλήρως το ανοσοποιητικό τους.
Οι μύκητες αυτοί σχηματίζουν στον φάρυγγα, τους αεραγωγούς και τους αερόσακους κυκλικές αποικίες σαν χλόη, που μπορούν να εξαπλωθούν ευρέως. Τα προσβεβλημένα πουλιά ασθμαίνουν και τέλος αναπνέουν πολύ βαριά με ανοιγμένο ράμφος. Οι αναπνευστικές οδοί μπορεί να φράξουν τόσο πολύ από τους μύκητες, ώστε τα πουλιά να πνιγούν. Προληπτικά  μπορούμε να σώσουμε τα πουλιά μας, προσέχοντας να μην δημιουργηθούν εστίες κατάλληλες για την ανάπτυξη αυτών των μυκήτων. Αντιμυκητιακά φάρμακα, όπως η ιτρακοναζόλη, κετοκοναζόλη, τερμπιναφίνη, φλουκυτοκίνη, και η αμφοτερικίνη Β, μπορεί να χορηγηθούν  από το στόμα, τοπικά με ένεση, ή σπρέι, ανάλογα με το φάρμακο. Επίσης το Nystatin.

Καντιντίαση

Πρόκειται για μια ύπουλη ασθένεια που προκαλείται από έναν ζυμομύκητα ο οποίος παλλαπλασιάζεται στην πεπτική οδό και αλλού όπως το ράμφος και το αναπνευστικό γενικότερα. Η κατιντίαση είναι πιο συχνή στα νεαρά πουλιά που το ανοσοποιητικό τους είναι ακόμα αδύναμο. Αιτίες είναι η αλλαγή της φυσιολογικής χλωρίδας του πεπτικού συστήματος, η παρουσία και άλλων λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένης της ευλογιάς ή Trichomonas? Άλλα προβλήματα υγείας, όπως τραύματα ή εισπνοή καπνού, και το άγχος. Η βιταμίνη Α αποτελεί ασπίδα προστασίας για τα πάντα καθώς αυξάνει την αντίσταση του πουλιού σε λοιμώξεις και σε κάποια παράσιτα. Όταν ο μύκητας ΅ χτυπήσει ΅ παρατηρείται στα περιττώματα ένα γκριζωπό-λευκό στρώμα σαν μεμβράνη. Λοιμώξεις του ράμφους εμφανίζονται συχνά και ένα γλοιώδες υγρό  βγαίνει από το στόμα. Οι λοιμώξεις αυτές  μπορεί να προκαλέσουν παλινδρόμηση, ανορεξία, καθυστέρηση στην κένωση των περιττωμάτων, διόγκωση ή φουσκώμα, βλέννα-γεμάτη ακαθαρσίες, και την πιθανή ενσφήνωση των καλλιεργειών. Η θεραπεία απαιτεί την κατάργηση όλων των παραγόντων κινδύνου, όπως το στρες, η κακή διατροφή, κακή υγιεινή, ή την παρουσία άλλων νόσων. Έμφαση πρέπει να δοθεί στην ποιότητα διατροφής και την υποστήριξη του ανοσοποιητικού  . Η δίαιτα θα πρέπει να στερείται τη ζάχαρη και λίγο έως καθόλου φρούτα μέχρι ο μύκητας να εξολοθρευτεί. Ένα καθαρό περιβάλλον θα βοηθήσει στην επίλυση αυτής της νόσου – την ποιότητα του αέρα και το νερό (ατμό-αποσταγμένο). Αντιμυκητιακά φάρμακα που συνταγογραφούνται συχνά περιλαμβάνουν νυστατίνη, φλουκυτοκίνη, κετοκοναζόλη (Nizoral) και (Fungoral), φλουκοναζόλη, Diflucan, και η ιτρακοναζόλη. Για τη θεραπεία από το στόμα ή το δέρμα λοιμώξεις, χρησιμοποιούμε αλοιφή που περιέχει αμφοτερικίνη Β.

Επιπεφυκίτιδα

Ο καπνός, το ρεύμα αέρα, ατμοί και αναθυμιάσεις της κουζίνας ή σπρέι και απολυμαντικά μέσα, ακόμα και ένας κόκκος άμμου ή άγανο , είναι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν επιπεφυκίτιδα. Τότε δημιουργείται φλεγμονή στο μάτι η οποία επιδεινώνεται με το τρίψιμο στο κλουβί ή με το νύχι μέχρι να τρέξουν δάκρυα κι έτσι προκαλείται πυώδης φλεγμονή. Αν η επιπεφυκίτιδα είναι ήπιας μορφής. Μπορείτε να βάλετε κομπρέσες με χαμομήλι ή διάλυμα βορικού οξέος με ένα πανάκι που δεν χνουδιάζει. Αν η φλεγμονή είναι σοβαρή τότε χρειάζεται αντιβιοτική αλοιφή.Αν παραμεληθεί η αγωγή, τότε εξελίσσεται σε χρόνια επιπεφυκίτιδα και οι απεκκρίσεις να κάνουν όλο το κεφάλι υγρό και άπτερο.

Απόφραξη του ορροπύγιου αδένα

Αιτία για να μην λειτουργεί κανονικά ή καθόλου ο ορροπύγιος αδένας  – που είναι στη βάση της ουράς-  είναι βρωμιά, τραυματισμός ή επειδή το λίπος δεν αποβάλλεται με αποτέλεσμα αυτός να διογκώνεται. Αν έχουμε απόφραξη τότε το πτέρωμα του πουλιού γίνεται με τον καιρό πιο θαμπό και όχι τόσο αδιάβροχο όσο χρειάζεται. Τομή θα χρειαστεί σε σοβαρή περίπτωση.

Πανώλη

Η πανώλη των πουλερικών γνωστή και ως Newcastle disease(ND), είναι η ίωση που προσβάλλει ένα μεμονωμένο πουλί ή ολόκληρο το κοπάδι. Η ασθένεια μεταδίδεται συχνά με άβραστα κελύφη αυγών κότας ή μετρίως βρασμένα, αλλά και από άλλα άγρια πουλιά που μπορούν να κουτσουλίσουν σε κοντινό μέρος.Στην πανώλη διαπιστώνονται τα εξής συμπτώματα: δύσπνοια, ανορεξία, υδαρής διάρροια, πυρετός, υγρά μάτια με διογκωμένους τους επιπεφυκότες και προπαντός διαταραχές ισορροπίας, που στη συνέχεια μετατρέπονται σε σε συστροφή του κεφαλιού, αβεβαιότητα στο πέταγμα που καταλήγει να στριφογυρίζει και να παραλύει. Μερικά πουλιά μπορεί να έχουν τα συμπτώματα αυτά για εβδομάδες σε λίγη ή πολύ έντονη μορφή, άλλα πάλι να πεθαίνουν σε μια μέρα. Δεν υπάρχει θεραπεία Είναι όμως δυνατή η προληπτική ανοσοποίηση. Με το πόσιμο νερό, μπορεί να δοθεί στο πουλί ζωντανό εμβόλιο με κατεψυγμένους ιούς από έμβρυα αυγών όρνιθας. Αναπτύσσονται  τότε αντισώματα κατά του ιού αυτού, όπως στον άνθρωπο με το εμβόλιο της πολιομυελίτιδας που καταπίνεται. Τέτοιο εμβόλιο  είναι το NC Vaccine. Δεύτερος εμβολιασμός στο 6άμηνο.

Κοκκιδίωση

Τα κοκκίδια είναι μικροσκοπικοί  οργανισμοί, που συχνά ζουν στα έντερα των καναρινιών. Πολλαπλασιάζονται εκρηκτικά, όταν το πουλί είναι εξασθενημένο. Σ¨ αυτή την περίπτωση μπορεί να προκαλέσει αιφνίδιο θάνατο, πριν ακόμα χορηγηθεί φάρμακο. Συνήθως όμως το πουλί ΅ αργοπεθαίνει΅, τριγυρίζει με φουσκωμένο φτέρωμα, έχει διάρροια, αποκτά φαινομενικά όλο και πιο χοντρό σώμα, ενώ ταυτόχρονα αδυνατίζει. Τα έντερα είναι πρισμένα και ματωμένα και συχνά ορατά διαμέσου του δέρματος της κοιλιάς. Για θεραπεία συνίσταται σουλφοναμίδη ή σκεύασμα σουλφοναμίδης – αντιβιοτικού, όπως για π.χ. το Cordinal, κ..α..  Το καλύτερο είναι μετά να προσφέρεται πολυβιταμινούχο σκεύασμα. Τα πιο σημαντικά προληπτικά μέτρα είναι η καθαριότητα και η τακτική απολύμανση. Αν αγοράσετε καναρίνια στα τέλη καλοκαιριού από ακάθαρτους κλωβούς, τότε να είστε σίγουροι ότι μεταφέρετε πουλιά με κοκκίδια.

Σαλμονέλωση (εντερική νόσος)

Στην τροφή, ιδιαίτερα στα χορταρικά και την τροφή ανάπτυξης, όπως και στο νερό, μπορεί να υπάρχουν τα παθογόνα αίτια αυτής της ασθένειας, οι σαλμονέλες, που ανήκουν στα βακτήρια. Σαλμονέλες μπορούν να μεταδώσουν μύγες, σπουργίτια, περιστέρια, κύρια οι κουτσουλιές κοντά σε χώρους που φιλοξενούνται ωδικά, όπως επίσης ποντίκια και  αρουραίοι, ιδιαίτερα όταν έχουν πρόσβαση στις τροφές. Κατά πάσα πιθανότητα η σαλμονέλωση είναι η πιο συχνή λοιμώδης νόσος στα ωδικά, τα οποία είναι πολύ ευαίσθητα σ΄αυτήν. Συνήθως κατά το τέλος του καλοκαιριού, όπου ο καιρός είναι ζεστός και υγρός και σε συνάρτηση με την πτερόρροια, τον υπερπληθυσμό, αλλά και το νεαρό της ηλικίας αρκετών πουλιών, ευνοείται ο πολλαπλασιασμός της σαλμονέλας, που μπορεί να πάρει μορφή επιδημίας. Άμεσα πρέπει να χορηγηθεί αντιβιοτικό με σουλφοναμίδη ή φουραζολιδόνη. Το Cordinal, σκεύασμα σουλφοναμίδης, είναι ιδιαίτερα δραστικό κατά της σαλμονέλας.

Δυσκοιλιότητα

Στα καναρίνια παρουσιάζεται δυσκοιλιότητα, κυρίως όταν τρώνε φτερά, με αποτέλεσμα να σταματήσει η πέψη. Αν τα πουλιά για κάμποσες μέρες δεν πήραν κανενός είδους μεταλλικά στοιχεία, παίρνουν σε κάποια άλλη στιγμή υπερβολικά μεγάλες ποσότητες και μπορεί επίσης να προκληθεί δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα γίνεται αντιληπτή με τις πιεστικές κινήσεις του πουλιού. Επίσης ¨σκαλίζει ¨ την αμάρα. Κάθεται με φουσκωμένο φτέρωμα, χωρίς να χώνει το κεφάλι κάτω απ΄τα φτερά. Σε τέτοια περίπτωση επαλείψτε την περιοχή της αμάρας με χλιαρό μαγειρικό λάδι. Σε σοβαρές περιπτώσεις δίνουμε στο πουλί μια σταγόνα ρετσινόλαδο ή παραφινέλαιο στην άκρη του ράμφους. Βοηθούν επίσης μεγάλες ποσότητες βιταμίνης του συμπλέγματος Β στο νερό, φρούτα και λαχανικά.

Προσοχή!!! Κατά την δυστοκία και την διάρροια το πουλί έχει τα ίδια συμπτώματα. Στην πρώτη όμως φαίνεται ή ψηλαφείται η καμπύλη του αυγού, ενώ στη διάρροια το πουλί ταλαντεύεται περισσότερο και τα φτερά της αμάρας και της ουράς, είναι λερωμένα.

Κύστες

Σε καναρίνια όπως τα: Crested, Norwich & Gloster που πρέπει να έχουν κάπως γεμάτη εμφάνιση, παρουσιάζονται κύστες. Λόγω λοιπόν αυτής της ιδιομορφίας, τα φτερά των πουλιών αυτών, έγιναν μακρύτερα και μαλακότερα. Μερικά δεν μπορούν να βγουν πια φυσιολογικά, τυλίγονται κάτω από το δέρμα και σχηματίζουν ογκίδια. Αυτά φαίνονται και προπαντός ψηλαφώνται. Στις περισσότερες των περιπτώσεων οι κύστες δεν ενοχλούν το πουλί. Κάποιες όμως μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές και οδυνηρές φλεγμονές. Ένας κτηνίατρος μπορεί να τις αφαιρέσει, όμως σίγουρα θα ξαναεμφανιστούν.

Κρυολόγημα

Τα καναρίνια κρυολογούν συνήθως από ρεύματα αέρα. Το πουλί έχει τα ίδια συμπτώματα με τον άνθρωπο: βήχα, συνάχι, φτάρνισμα, ακόμα και συνάχι. Ενδεχομένως να έχει και πυρετό. Κάθεται με φουσκωμένο φτέρωμα και τρέμει. Το φέρνουμε κοντά σε ζέστη και του παρέχουμε σουλφοναμίδη, γιατί αλλιώς προκαλείται πλευρίτιδα και ανακοπή. Τα συμπτώματα του βήχα και του φταρνίσματος είναι τα ίδια με της ασπεργίλωσης, γι΄αυτό και η διάγνωση δεν είναι πάντα ξεκάθαρη.

Πνευμονία

Τα αίτια της πνευμονίας συνήθως τα ίδια με αυτά του κρυολογήματος. Το πουλί κάθεται έχοντας πυρετό στο δάπεδο, έχει καταρροή κι αναπνέει πολύ βαριά. Για να σωθεί πρέπει να του δοθούν αντιβιοτικά και τονωτικά φάρμακα.

Δυστοκία

Για διάφορους λόγους μπορεί να παρουσιαστεί δυστοκία. Όταν ένα νεαρό συνήθως θηλυκό γεννάει το πρώτο αυγό, οι μύες συσπώνται  γύρω από τον ωαγωγό και την αμάρα. Αυτό συμβαίνει  – και σε θηλυκά που έχουν ξαναγεννήσει – όταν υπάρξει απότομη αλλαγή θερμοκρασίας, ή από έλλειψη βιταμινών και μεταλλικών στοιχείων, ή αν το θηλυκό για κάποιο λόγο είναι εξασθενημένο. Σε τέτοια περίπτωση το θηλυκό κάθεται με φουσκωμένο φτέρωμα είτε στο δάπεδο του κλουβιού, είτε και στη φωλιά ακόμη, χωρίς να μπορεί να πιαστεί σε κλαδί ή να πετάξει, ανασαίνοντας έντονα και κουνώντας την ουρά του. Βοηθάμε τότε το πουλί, κάνοντας, με πάρα πολύ μεγάλη προσοχή, απαλές μαλάξεις με χλιαρό λάδι στην κοιλιά του. Εάν δεν προσέξουμε, τότε θα σπάσει το αυγό μέσα στο πουλί με δυσάρεστες συνέπειες γι ΄αυτό.

Αρθρίτιδα

Οι τροφές που είναι πλούσιες σε θερμίδες και ο μικρός χώρος, έχει ως συνέπεια την διαταραχή στον μεταβολισμό. Οι νεφροί δεν λειτουργούν σωστά και αποτίθεται ουρικό οξύ στις αρθρώσεις. Είναι οι λεγόμενοι κιτρινωποί κόμποι στα δάχτυλα των πουλιών. Σε μια άλλη μορφή αρθρίτιδας προσβάλλονται τα εσωτερικά όργανα. Τα πουλιά πεθαίνουν συνήθως σε λίγες μέρες. Με ελαφριά, αλλά πλούσια σε βιταμίνες τροφή (πολλά χορταρικά και καρότα), επιτυγχάνεται εύκολα βελτίωση. Μπορεί να βοηθήσει και η χορήγηση σκευάσματος βιταμίνης Α για μια εβδομάδα.

Παχυσαρκία

Αυγά και τροφές ανάπτυξης δίνουμε μόνο στους γεννήτορες που μεγαλώνουν μικρά και σε μικρές ποσότητες μόνο κατά την πτερόρροια ή  μετά από ανάρρωση. Αρκετά καναρίνια παχαίνουν όταν η διατροφή τους περιέχει, περισσότερους ή σε μεγαλύτερη ποσότητα, ελαιούχους σπόρους, Το μίγμα τότε θα πρέπει να εμπλουτιστεί φαλαρίδα, ασπράγκαθο και κεχρί χωρίς να ανατροφοδοτούμε τις ταϊστρες όταν αυτό επιλέγει μόνο τους ελαιούχους σπόρους. Δίνουμε επίσης φρούτα και λαχανικά. Σε ένα παχύσαρκο πουλί το λίπος του φαίνεται ξεκάθαρα κάτω από την κοιλιά του και ελαττώνει ή ακόμα κόβει το τραγούδι του.

Πίκα (τράβηγμα φτερών)

Αυτή η κακά συνήθεια έχει πολλά και ποικίλα αίτια. Συχνά αρχίζει με το μάδημα των νεαρών από τους γονείς. Όταν το θηλυκό θέλει να ξαναζευγαρώσει, μαδάει τα μικρά για να κάνει φωλιά. Τα φτερά επίσης αποτελούν πηγή μεταλλικών στοιχείων. Κατά την πτερόρροια το φαινόμενο είναι πιο συχνό για τον παραπάνω λόγο. Άλλος λόγος είναι η πλήξη. Μεταξύ άλλων θεωρούνται υπεύθυνα, ο κακός αέρας, η πολύ χαμηλή υγρασία και η έλλειψη φωτός. Υπάρχουν στο εμπόριο ειδικά σπρέι που έχουν πικρή γεύση με καλά αποτελέσματα, όταν ψεκάζονται τα πουλιά.

Ραχίτιδα

Είναι η νόσος κατά την οποία τα πόδια και τα δάχτυλα παραμορφώνονται, μερικές φορές και οι φτερούγες και η σπονδυλική στήλη, μιας και τα οστά είναι πολύ μαλακά. Αυτό συμβαίνει κυρίως από έλλειψη βιταμίνης D, που για να την συνθέσουν τα πουλιά χρειάζονται ηλιακό φως. Σε πουλιά που βρίσκονται σε κλειστούς χώρούς, χορηγούμε προσεκτικά επιπλέον βιταμίνη D, και για να συνθέσουν την προβιταμίνη που παίρνουν από την τροφή σε βιταμίνη D, φροντίζουμε για τις αντίστοιχες πηγές φωτός. Λαμπτήρες όπως οι Tru Life από την Αμερική και τελευταία οι Osram Lumilux  ή Osram Ultra Vitalux  κάνουν καλή δουλειά. Είναι αποτελεσματικοί και ακίνδυνοι.

Κολιβακίλλωση

Κολοβακτηριακή εντερίτιδα των πτηνών.
Στην εκδήλωση της νόσου αυτής σημαντικό ρόλο παίζει η αλόγιστη χορήγηση αντιβιοτικών που οδηγεί σε μεταβολές της εντερικής χλωρίδας( διαταράσσεται δηλαδή η ισορροπία μεταξύ των βακτηρίων). Τα πουλιά παρουσιάζουν ανορεξία, δύσπνοια, αναδίπλωση και ανορθωμένο πτέρωμα. Τα συμπτώματα μοιάζουν με αυτά των σαλμονελώσεων με την διαφορά ότι εδώ η εντερίτιδα είναι καταρροϊκή και πολλές φορές αιμορραγική.
Την ασθένεια προκαλεί ένα βακτηρίδιο, το Escherichia coli το οποίο είναι φυσιολογικά παρόν στα έντερα, αλλά μπορεί να προκαλέσει ασθένεια αν διαταραχθεί η εντερική χλωρίδα ή αν φτάσει σε κάποιο άλλο μέρος του πουλιού, όπως π.χ. ο ωαγωγός.  Συνήθως προκαλεί χλωμάδα, υδαρή διάρροια, ιδιαίτερα κατά το κλώσημα και πολύ συχνά είναι μοιραία. Η διάγνωση της νόσου γίνεται με αποστολή περιττωμάτων του πουλιού στο Εργαστήριο σε αποστειρωμένο ουροσυλέκτη, για καλλιέργεια παθολογικού υλικού και δοκιμή ευαισθησίας (αντιβιόγραμμα).

Ορνίθωση (Ψιττάκωση)

Πρόκειται για μια σοβαρή ασθένεια, γιατί μπορεί να προσβάλει και τον άνθρωπο. Είναι πολύ συνηθισμένη στους παπαγάλους και τα περιστέρια και λιγότερο στα καναρίνια. Τα άρρωστα πουλιά μπορεί να υποφέρουν από διάρροιες ή να δείχνουν σημάδια αναπνευστικής νόσου.  Αρκετές είναι και οι φορές που ένα πουλί μπορεί να πάσχει από ψιττάκωση, χωρίς να εμφανίζει οποιοδήποτε σύμπτωμα  κι έτσι να τη μεταδώσει σε άλλα πουλιά και στον άνθρωπο.

Advertisements